Gıda Katkı Maddesi Nedir?  

 Tek başına gıda olarak tüketilmeyen veya gıda ham veya yardımcı maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olan veya olmayan,  seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem veya imalat sırasında kalıntı ve türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın üretilmesi, tasnifi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması, depolanması sırasında gıda maddesinin koku, tat, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak ve düzeltmek amacıyla kullanılmasına izin verilen  maddelere Gıda Katkı Maddeleri denir.

Gıda Katkı Maddelerinin Kullanım Alanları:

Günümüzde uygulanan üretim teknikleri sayesinde besin sektöründe verim artışı, kayıpların en aza indirilmesi, ürün kalitesinin arttırılması ve standardizasyonu, ürünlerin dayanma sürelerinin arttırılması ve değişik yeni besinlerin üretimi gibi uygulamalar gerçekleşmiştir. Tüm bu gelişmelerde gıda katkı maddeleri nin besin endüstrisinde kullanılması etkili olmuştur. Yasalarla kontrol edilen gıda katkı maddeleri nin kullanım alanları şu şekildedir :
1. Renklendiriciler : Boyalar ve pigmentler, besinlerin işlenmeleri sırasında kaybolan doğal renklerinin kazandırmak, tüketiciye çekici hale getirmek için besinlere katılırlar.
2. Koruyucular : Besinlerin mikrobiyal bozulmalarını önlemek için katılırlar.
3. Antioksidanlar : Yağların bozulmalarını, acılaşmalarını önlemek için kullanılmaktadır.
4. Emülsifiyerler ve Stabilizörler : Emülsifiyerler, yağlarla suyun karışımını sağlamak için kullanılmaktadır. Stabilizörler, emülsiyonların dayanıklı hale getirilmelerini ve bileşenlerine ayrılmalarını önlemek için kullanılırlar.
5. Tatlandırıcılar : Şekerden daha tatlı olan bu maddeler çok düşük miktarlarda ve besinleri tatlandırmak için kullanılırlar.
6. Geniş Amaçlı gıda katkı maddeleri : Bunlar aroma vericiler, çözücüler, polifosfatlar gibi geniş amaçlı olarak kullanılan gıda katkı maddeleri dirler.

E Kodu Nedir ?

Gıda katkı maddelerini tanımlamak ve herhangi bir karışıklığa yol açmamak için kullanılan Avrupa Birliği’nin (EC) simgesi olarak E harfi ve üç rakamlı sayıdan ibaret kodlardır. Avrupa Birliği tarafından her katkı maddesi için belirlenir. Doğal veya sentetik olsun gıda maddelerinde kullanılan ve katkı maddesi olarak tanımlanan tüm kimyasallar bu kodlama sisteminin içindedir.
E" numara sistemi ile gıda katkı maddeleri nin temel işlevlerine göre sınıflandırılması şu şekildedir :
1. Renklendiriciler E 100 - 180
2. Koruyucular E 200 - 297
3. Antioksidanlar E 300 - 321
4. Emülsifiyer ve stabilizatörler E 322 - 500
5. Asit baz sağlayıcılar E 500 - 578
6. Tatlandırıcılar, koku verenler E 620 - 637
7. Geniş amaçlılar E 900 – 927

Gıda Katkı Maddelerinin İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri
Bazı gıda katkı maddeleri ne duyarlı olan insanlar reaksiyon verebilirler. Avrupa da nüfusun %0.03-0.10 unun gıda katkı maddeleri ne karşı duyarlı olabileceği saptanmıştır. Renklendiricilerden bazıları astım, deri döküntüleri, hiperaktivite ve migrene yol açabilirler. İzin verilen renklendiriciler ülkeden ülkeye değişebilir. Örneğin; Norveç ve İsveç besinlerdeki tüm yapay renklendiricilerin kullanımını yasaklamıştır .
Aroma arttırıcı maddelerden bazıları baş dönmesi, çarpıntı yapabilir. Gut hastalığı olanlarla pürinden fakir diyet alması gerekenler bu gıda katkı maddeleri ni almamalıdır. Koruyucu maddeler, besinleri bakteri, küf, maya bozulmalarından korumak, raf ömrünü uzatmak, doğal renk ve aromayı korumak amacı ile kullanılırlar. Bu maddelerden en çok sucuk, salam, sosis ve pastırma gibi et ürünlerine konan nitrat ve nitrit tartışılmaktadır. Bunlar parlak, kırmızı pembe rengin sağlanması yanında, tuz ile birlikte Clostridium botulinum un çoğalmasını ve toksin oluşturmasını önlemektedir. Nitrat ve nitrit kanserojen nitrozo bileşiklerinin oluşumuna aracılık etmektedirler.

İllegal Katkılan Maddeleri:
Laboratuarımızda yasal gıda katkı maddelerinin analizleri dışında , yasal olmayan katkı maddelerininde tespiti yapılmaktadır.Genotipik kanseroj karekterde olan , azo boyaları sınıfına dahil ,iyonik olmayan yağda çözünebilen ve gaz yağında , mazotta,gres yağında ve polimer maddelerde bulunan ve Kırmızı pul biber , toz biber ve bunlardan yapılan sos ve salçalarda kullanılan Sudan Boyalarının ; kağıt,tekstil,pigment,deri ve mürekkep boyamada ve antiseptik ajanların formülasyonundan kullanılan kanserojenik Auramin Boyasının ; Amerika Birleşik Devletleri'nde Gıda ve İlaç İdaresinin (FDA) onayı ile Amerika’da kullanılan ancak Avrupa Birliği ülkeleri ve Ülkemizde kullanımı yasak olan un ağartıcı madde olan Benzoyl Peroxide ‘in analizleri yapılmaktadır.

Akreditasyon:
Laboratuarımız Gıdalarda Koruyucu Madde “Benzoic Acid-Sorbic Acid” analizlerinde (NMKL No:127 1997) ve Sebze meyvelerde “Nitrit-Nitrat” analizlerinde (NMKL No:165 2000) aktedite edilmiştir.